(Khởi nghiệp chế biến) Nhận thấy tiềm năng kinh tế từ cây sương sâm, bà Trà Thị Kim Thoa (sinh năm 1988, ngụ tại phường Ninh Hiệp, thị xã Ninh Hòa) đã quyết định đầu tư trồng và xây dựng mô hình chế biến thạch sương sâm mang lại hiệu quả cao. Đồng thời, bà cũng nhân rộng mô hình này, giúp nhiều phụ nữ địa phương tăng thêm thu nhập.
Với nền tảng kiến thức chuyên môn, bà Thoa, thạc sĩ Hóa sinh tốt nghiệp từ Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP. Hồ Chí Minh, đã dành 9 năm công tác tại một trường cao đẳng trong tỉnh. Đến năm 2020, bà quyết định nghỉ việc để theo đuổi ước mơ riêng, kết hợp kinh doanh online, mở quán cà phê, và giảng dạy môn Thực vật dược cho sinh viên ở Nha Trang. Sau đại dịch Covid-19, công việc kinh doanh gặp khó khăn, bà đã chọn trở về quê vào tháng 6 năm 2023. Tại đây, bà nhận thấy tiềm năng từ cây sương sâm mà mẹ bà đã trồng để chế biến món ăn giải khát, bà Thoa quyết định tận dụng chuyên ngành của mình để nghiên cứu và phát triển mô hình chế biến thạch sương sâm tại Ninh Hòa.
Bà Thoa cho biết, có hai loại cây sương sâm là lá trơn và lá lông. Bà đã chọn trồng sương sâm lá trơn vì dễ chăm sóc, ít sâu bệnh, phù hợp với đất tại Ninh Hòa. Sau 6 tháng trồng, cây bắt đầu cho thu hoạch khoảng 1,5 tấn lá mỗi năm trên diện tích 1.000m². Với sự hỗ trợ từ Hội Phụ nữ phường Ninh Hiệp, bà đã vay 90 triệu đồng để mở rộng diện tích trồng cây và đầu tư máy móc phục vụ cho việc chế biến thạch sương sâm thay vì làm thủ công như trước đây. Thạch sương sâm là món ăn vặt giải khát tốt cho sức khỏe, giúp thanh nhiệt, tiêu độc và nhuận tràng theo y học cổ truyền.
Bà Thoa áp dụng quy trình chế biến theo mô hình 3F (Feed, Farm, Food) – chuỗi cung ứng thực phẩm khép kín từ khâu trồng trọt đến chế biến và bán ra thị trường. Dù cách chế biến thạch sương sâm đơn giản, nhưng bà đã nghiên cứu và áp dụng công thức riêng, cho ra sản phẩm thạch đặc, mềm, không bị ra nước nhiều khi để lâu và không dùng thêm chất kết dính. Ban đầu, bà chỉ sản xuất 50 ly thạch mỗi ngày từ 1kg lá, nhưng hiện tại đã tăng lên 200 ly/ngày từ 4kg lá. Với giá bán từ 5.000 đến 7.000 đồng/ly, sau khi trừ chi phí, bà thu lãi khoảng 700.000 đồng/ngày.
Đầu tháng 4-2024, dự án “Xây dựng mô hình chế biến thạch sương sâm tại thị xã Ninh Hòa” của bà Thoa được Hội Phụ nữ phường Ninh Hiệp chọn tham gia cuộc thi “Phụ nữ khởi nghiệp sáng tạo và chuyển đổi xanh” năm 2024 do Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức. Dự án đã vượt qua vòng sơ loại và lọt vào vòng bán kết khu vực miền Trung, hiện đang chờ kết quả chung cuộc.
Với nhu cầu nguyên liệu ngày càng tăng, bà Thoa có kế hoạch mở rộng diện tích trồng sương sâm để đảm bảo nguồn cung sạch và an toàn, đồng thời chuẩn bị hồ sơ để đăng ký sản phẩm thạch sương sâm đạt chuẩn OCOP vào năm 2025. Hiện tại, bà đang hướng dẫn bốn hộ gia đình tại phường Ninh Hiệp và xã Ninh Đông trồng cây sương sâm, giúp phụ nữ có thêm thu nhập. Sau đó, bà thu mua lá sương sâm của họ với giá 50.000 đồng/kg.
Theo bà Huỳnh Thị Ngọc Diễm, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thị xã Ninh Hòa, mô hình chế biến thạch sương sâm của bà Thoa không chỉ là một dự án khởi nghiệp thành công mà còn có tiềm năng nhân rộng, tạo thêm việc làm cho phụ nữ địa phương. Hội sẽ tiếp tục hỗ trợ để các chị em nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và ổn định cuộc sống thông qua dự án này.
