Chúng tôi đã dành một ngày cuối năm tại xã Thanh Lâm, huyện Ba Chẽ, Quảng Ninh để thăm trang trại trồng trà hoa vàng của anh Nịnh Văn Trắng, người dân tộc Dao. Trà hoa vàng nổi tiếng ở đây không chỉ với hương thơm đặc biệt mà còn với giá trị cao, được bán với mức giá hàng chục triệu đồng mỗi ký. Anh Trắng, người giữ bí quyết sản xuất trà, sẽ chia sẻ với chúng tôi về kỹ thuật trồng, chăm sóc cây trà và những câu chuyện thú vị xoay quanh nghề làm trà của mình.
Ngày hôm đó sẽ là cơ hội để hiểu rõ hơn về nền văn hóa, lịch sử và đặc điểm độc đáo của trà hoa vàng Ba Chẽ. Cuộc trò chuyện với anh Trắng hứa hẹn mang lại những thông tin thú vị và làm cho ngày cuối năm trở nên đáng nhớ với sự kết hợp giữa hương vị tinh tế và câu chuyện sâu sắc của nền nông nghiệp độc đáo này.
Dù trời đã bắt đầu tiết đông, nhưng rừng trà hoa vàng bên sông Ba Chẽ lại hiện lên với hình ảnh hùng vĩ của những bông hoa óng ánh màu vàng lác đác, tỏa ra hương thơm nồng. Anh Nịnh Văn Trắng, người trồng trà tận tâm, chia sẻ rằng việc trồng loại cây này không hề dễ dàng. Cây tốt thì chỉ sau 2 năm đã có hoa, nhưng đa số phải chờ đến 4 năm. Với vốn là cây hoang dã, không có cách nào để thúc đẩy cây ra hoa sớm.
Trong căn nhà nhỏ của anh Trắng, không khí ấm cúng và thoải mái. Anh mời chúng tôi thưởng thức trà hoa vàng tinh khiết. Anh giữ trong tay một túi trà hoa vàng chế biến, tiết lộ rằng cần phải hái 7 kg hoa tươi để có được 1 kg hoa khô. Anh chia sẻ bí quyết chế biến trà, từ việc sao trên chảo với lửa nhỏ, đảo đều, đến cách vò nhẹ để trà quăn và dậy mùi hương. Mỗi lần pha, anh chỉ lấy một nhúm, tráng trà để loại bỏ bụi bẩn trước khi dùng nước sôi để pha. Kết quả là một tách trà vàng óng, thơm ngon, với vị ngọt đọng đầu lưỡi, là sự hoàn hảo của sự chăm sóc và đam mê đối với nghệ thuật trà hoa vàng Ba Chẽ.
Ngồi cùng bàn trà, ông Triệu Đức Phương, Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Ba Chẽ, chia sẻ với chúng tôi rằng trà hoa vàng mọc tự nhiên trong rừng. Vài năm trước, khi thương lái Trung Quốc đến mua, người dân địa phương không biết giá trị thực sự của cây này nên bán với giá rất thấp. Tuy nhiên, gần đây, nhận thức của bà con đã thay đổi khi họ hiểu rõ hơn về giá trị của trà hoa vàng. Kết quả là, họ đã mang cây về trồng tại vườn riêng và bán được với mức giá 15 – 20 triệu đồng/kg hoa khô, là một sự tăng giá đáng kể so với trước đây.
Hoa trà tươi cũng được bán với mức giá 1,5 – 1,6 triệu đồng/kg, và đối tượng chủ yếu là giới nhà giàu ở Hà Nội, TP.HCM, và Hải Phòng. Theo ông Phương, giá trị “siêu đắt” của trà hoa vàng là do nó chứa đựng những dược tính hiếm có, có khả năng kiềm chế sự sinh trưởng của các khối u và giảm hàm lượng cholesterol trong máu. Điều này làm tăng giá trị sử dụng và đặc biệt thu hút sự quan tâm của những người có điều kiện kinh tế cao, đang trở thành một sản phẩm ưa chuộng trong giới người tiêu dùng có ý thức về sức khỏe.
Ba Chẽ, với khí hậu mát mẻ của vùng núi, tự nhiên phù hợp với cây trà hoa vàng, đã góp phần thay đổi cuộc sống của nhiều gia đình người Dao. Trên toàn huyện Ba Chẽ, hiện có khoảng 40 hộ dân đã trồng khoảng 150 ha trà, trong đó có 70 ha đã cho thu hoạch. Anh Nịnh Văn Trắng, người đầu tiên triển khai trồng trà hoa vàng quy mô với diện tích gần 4 ha, đạt thu nhập khoảng 2 tỷ đồng mỗi năm. Các hộ trồng trà với diện tích nhỏ cũng thu về vài trăm triệu đồng mỗi năm.
Chứng tỏ sức hút của trà hoa vàng, Ba Chẽ đã quy hoạch 500 ha để trồng loại cây này tại các xã Đạp Thanh, Minh Cầm, Lương Mông. Điều này đã tạo động lực cho các huyện lân cận của Quảng Ninh như Tiên Yên, Đầm Hà, Hải Hà để kích thích người dân tham gia trồng trà hoa vàng. Ông Nguyễn Minh Sơn, Chủ tịch UBND huyện Ba Chẽ, chia sẻ rằng ngoài việc phát triển diện tích canh tác, họ còn tổ chức các chiến dịch quảng bá rộng rãi về trà hoa vàng, hy vọng rằng một ngày nào đó, trà hoa vàng sẽ trở thành một phần không thể thiếu trong các gia đình Việt, đặc biệt là trong dịp tết cổ truyền.
