Ở ấp Mỹ Thuận, xã Nhơn Mỹ, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng, ông Trần Anh Nhân, 45 tuổi, đã tạo ra một nguồn thu nhập ổn định với hơn 2 tỷ đồng mỗi năm từ việc trồng và bán trái vú sữa tím tứ quý cùng cây giống.
Ông Nhân chia sẻ rằng vú sữa tím tứ quý là một sản phẩm độc đáo, xuất phát từ biến thể của vú sữa tím truyền thống. Nguyên ngốc của loại cây này được ông phát hiện trong vườn của cha vợ, nơi có hơn 100 gốc vú sữa đã tồn tại hàng chục năm. Khi ông nhận ra một cây có đặc điểm nổi bật khác thường, cho trái quanh năm, so với vú sữa thông thường chỉ cho trái một lần mỗi năm, ông Nhân nhận biết được đây là giống vú sữa đặc biệt. Sau đó, ông chiết nhánh cây này và mang về để chăm sóc và trồng.
Giống vú sữa này mang đến nhiều ưu điểm đặc biệt cho ông Trần Anh Nhân, như khả năng chịu đựng hạn mặn và khả năng cho trái quanh năm. Cây vú sữa tím tứ quý của ông cho trái to, với vỏ mỏng và không có mủ, khác biệt so với các loại vú sữa thông thường. Từ năm 2012, ông Nhân đã bắt đầu quy trình nhân giống và mở rộng diện tích trồng từ 3,5 ha ban đầu lên đến 6 ha hiện tại.
Trước đây, ông chủ yếu trồng xoài trên diện tích vườn nhà nhưng đối mặt với năng suất không cao và biến động giá. Khi phát hiện giống vú sữa mới có những ưu điểm vượt trội, ông quyết định chuyển hướng hoàn toàn, nhân giống và mở rộng diện tích trồng vú sữa tím tứ quý lên 6 ha. Ông Nhân còn thuê thêm 2,5 ha đất để mở rộng sản xuất, tạo nên một mô hình kinh doanh mới và hiệu quả.
Năm 2016, khi xã Nhơn Mỹ bị xâm nhập mặn, cây vú sữa trong vườn của ông Trần Anh Nhân, mặc dù còn nhỏ nhưng đã thể hiện khả năng chịu đựng cao, không hề bị ảnh hưởng nhiều. Đến giai đoạn từ năm 2019 đến 2020, tình hình hạn mặn tiếp tục ảnh hưởng đến Sóc Trăng, với nồng độ mặn đo lên đến hơn 3‰. Mặc dù dường như cây vú sữa không thể chống chịu nổi, nhưng ông Nhân đã bất ngờ phát hiện rằng chúng chỉ bị rụng lá một ít mà vẫn tiếp tục mang lại trái cho vụ kế tiếp. Điều này chứng minh sức mạnh và sự đặc biệt của giống vú sữa tím tứ quý trong việc thích ứng với môi trường khắc nghiệt.
Ông Trần Anh Nhân mô tả rằng giống vú sữa tứ quý có những đặc điểm nổi bật như lá to, trái màu tím nhạt hơn so với vú sữa tím truyền thống, và phần đầu cuốn hơi nhọn. Khi trái chín, chúng có trọng lượng dao động từ 250 đến 500 gram mỗi trái. Thịt của vú sữa tứ quý có cấu trúc dai, mềm, và nhiều nước, tạo nên lợi thế khi xuất khẩu sang các nước ngoài. Ông Nhân nhấn mạnh rằng đặc biệt, loại vú sữa này không có mủ, với cơm thịt dày đến vỏ, giúp việc ăn trái trở nên thuận tiện hơn khi chỉ cần lột nhẹ phần vỏ mỏng ở bên ngoài.
Vú sữa tứ quý được nhân giống thông qua hai phương pháp chính là chiết cành và ghép chui cành. Sau khoảng 14 tháng trồng, cây bắt đầu đưa ra trái, và sau 2 tháng từ khi trái đậu, quy trình bao trái được thực hiện. Khoảng 2,5 tháng sau, cây sẽ sẵn sàng để thu hoạch, đây là thời điểm thu hoạch sớm hơn so với loại vú sữa lò rèn khoảng 1,5 tháng.
Cây vú sữa tứ quý được đánh giá là dễ chăm sóc, yêu cầu ít phân bón. Ông Nhân chỉ thực hiện việc bổ sung phân một lần mỗi tháng trên cây, giúp giảm công đồng thời tối ưu hóa năng suất và chất lượng trái.
Theo ông Trần Anh Nhân, vú sữa tím tứ quý không chỉ mang lại trái quanh năm mà còn đạt năng suất cao. Trong năm 2021, ông đã thu hoạch gần 40 tấn trái, bán với giá dao động từ 30.000 đến 60.000 đồng/kg, tùy thuộc vào thời điểm. Đặc biệt, ông cung ứng giống cây ra thị trường với số lượng khoảng 10.000 cây mỗi tháng, chủ yếu phân phối tại các tỉnh Sóc Trăng, Bến Tre, Long An, Tiền Giang, và Vĩnh Long. Nhờ vào mô hình kinh doanh này, ông Nhân đạt được thu nhập ổn định, vượt qua mức 2 tỷ đồng mỗi năm.
